Door allerlei redenen – ziek geweest, kerst-nieuwjaars- en verjaardagdrukte – is het hier een beetje stil geweest maar toch wil ik jullie allemaal nog een heel GELUKKIG NIEUWJAAR wensen!

Vier jaar schreef ik hier over ons leven in Denemarken. Onze aanvankelijke nieuwsgierigheid naar Denemarken veranderde in een dagelijks leven zoals we dat ook in Nederland hadden kunnen leiden. Maar dan wel met nét dat vleugje Deense. Jullie lazen over onze zomers die vaak in het teken van strand stonden. De vele tradities, zoals Santa Lucia, Sankt Hans, Pers Awten en Fastelavn. Ik schreef over de fijne houtkachel die onze winters een aangename gloed gaf en over Deense lekkernijen zoals deze kagemand. Lezers van het eerste uur zagen Hiske veranderen van een dreumes in een kleuter, en lezers die later aansloten bleken trouw in hun reacties en leefden op den duur net zo hard mee als reallife-vrienden.

Maar nu is het klaar. Althans: op dit weblog zullen jullie ons niet meer vinden. Waar dan wel? Dat verschilt. Vrienden en familie kunnen ons natuurlijk gewoon weer opzoeken ('hoe cool is dat!';-). En alle anderen – die ik zo ben gaan waarderen en wiens reacties ik niet graag zou missen – kunnen me blijven volgen op het nieuwe stukje www dat ik me heb toegeëigend. Wil je weten waar dat is? Stuur me dan even een mailtje via het mailformulier (onder onestat).

Rest mij nog om jullie te bedanken voor het lezen van mijn schrijfsels. Jullie reacties waren de krenten in de pap van het bloggen, niet alleen voor mij maar ook voor B. en Hiske. Ik hoop jullie terug te 'zien'; is het niet bij mij, dan wel bij jullie.

En dan nog dit: sommige mensen reageerden regelmatig, anderen met tussenpozen en weer anderen lazen stilletjes mee (en vertelden me dat soms persoonlijk). Het lijkt me zo leuk om nu, als laatste uitsmijter, eens te horen van de stille lezers. Gewoon omdat ik zo benieuwd ben. Dus: wat zeggen jullie ervan, tantes, (schoon)moeder, kennissen van kennissen, of toevallig hier een keer terecht gekomenen? Laat je voor deze ene keer een reactie achter? Omdat ik het zo lief vraag? 

(Voor degenen die niet weten hoe je moet reageren: 1) klik op 'reacties'; 2) Ga met de muis helemaal naar beneden; 3) klik op het vakje 'naam' en vul daar je naam in; 4) eventueel kun je in het grote vak nog een berichtje zetten, maar dat hoeft niet; 5) klaar!) 

Vi ses,

Yvonne

'Maar zo hoort 'jul' helemaal niet te zijn!', riep H. een tijdje geleden boos uit. Tja, als je je hele leven kerst in Denemarken hebt gevierd, is Nederlandse kerst toch wel even andere koek. Minder leuk, vindt H.

Gelukkig is daar sinds vorige week de julekalender-dvd 'Alletiders Eventyr'. We zijn natuurlijk wat laat ingestapt, dus moet er behoorlijk wat ingehaald worden, maar H. is dol op de verhaaltjes over de nisser Pyrus en Kandis, die in het Rijksarchief in Kopenhagen wonen. We kijken iedere dag een paar afleveringen en dat zorgt nét voor dat beetje extra kerststemming waar Denen nu eenmaal het patent op schijnen te hebben.

Het lievelingsliedje van onze bijna zesjarige dochter is een hele tijd Barbiegirl van Aqua geweest. Dat pikte ze begin dit jaar op de bornehave op en nog steeds zingt ze het af en toe, met de juiste intonatie maar de verkeerde woorden, gelukkig maar. 

Zo langzamerhand speelt ze ook steeds vaker met barbiepoppen. Dat schijnt in sommige gezinnen een heet hangijzer te zijn - je dochter wél of niet aanmoedigen om met barbies te spelen – maar aan dat soort politieke correctheid of die tak van feminisme doen wij hier bij ons thuis niet. Sterker nog: ik kan me nog levendig voor de geest halen met hoeveel plezier ik zelf met barbies speelde. Of mijn ouders toch nog wat feministisch gedachtengoed wilden toevoegen betwijfel ik, maar op zeker moment had ik zelfs een Ken met outdoor-uitrusting: een tent, opblaasboot en peddels in junglekleuren. Maar ondanks dat herinner ik me vooral de garderobes die ik voor mijn poppen maakte van restjes vitrage en breiwol. Bruidssluiers, die vooral.

Dus was deze moeder ook best een beetje blij toen haar kind interesse begon te tonen voor barbies. Het leek haar zelfs het ideale excuus om weer eens een beetje aan het fröbelen te slaan. Niet zoals vroeger op gevoel – een vierkant lapje breien, dubbelslaan en hoppa: strapless jurk – maar het betere werk. Op het www vond ik deze geweldige site met 1000 – 1000??!! – patroontjes. Daar werd ik op zich al heel blij van maar de 100 bijbehorende accessoires brachten helemáál een glimlach op mijn gezicht. Barbierugzakjes, -zomerhoeden, -strandtassen, – sokken, – sjaals en zelfs -kerstmutsen: daar was ik vroeger nooit opgekomen.

Dus nu zit ik iedere avond te breien, om straks een leuk cadeautje voor onder de kerstboom te hebben. En dat jullie vooral niet denken dat ik dat leuk vind hé, maar ik doe dat natuurlijk voor H, dat begrijp je. Het eerste jurkje is al klaar en misschien begin ik morgen aan de legging die daarmee gecombineerd kan worden. Die kerstmuts gaat er zeker ook komen en de bikini en badhanddoek die daarin vervoerd kunnen worden alsmede een kek badjasje en een enorme zomerhoed. Al vond ik het roze-met-witte kleppetje ook té schattig voor woorden, maar misschien is het ook leuk om… 

Nou ja, als jullie me missen… Maar dat je niet denkt dat ik hier zelf plezier in heb hé.    

H. had zo goed haar best gedaan dat de stopnaald die ze gebruikte het uiteindelijk begaf, maar toen was de pindaslinger die ze maakte gelukkig al een stuk gevorderd. We hingen het ding buiten in de sering en gingen voor het raam zitten wachten. Er kwamen koolmeesjes en een roodborstje, maar deze gast maakte het wel heel bont:

 
Sinterklaas! Vrijdagochtend bracht hij een bezoekje aan H.'s school. Per rolstoel, want hij was de nacht ervoor van het dak gevallen bij het Zonnehuis (zorgcentrum) en had zijn enkel bezeerd. 

Het was gezellig op het schoolplein. Een vader verzorgde de muziek, de kinderen renden rond en mochten om beurten in de rolstoel zitten. H. zit in een dependancegebouw: eigenlijk zijn het twee twee-onder-1-kapwoningen met een plein ervoor, waarvan de ene wordt gebruikt door de openbare basisschool, en de andere door de christelijke basisschool. Omdat het Sintbezoek voor beide scholen was, waren er veel kinderen (en ouders) op de been; iets wat H. erg leuk vond, zo vertelde ze 's avonds.

Ook het vieren van pakjesavond/middag, zondagmiddag, was gezellig. Er waren kikkers, muizen, pepernoten, speculaasjes, chocolademelk en een mand vol cadeautjes die H. enthousiast naar binnen sjouwde zodra er op de deur was gebonsd. De meeste cadeautjes waren ook voor haar, zoals daar waren: een prinsessenjurk, een meisjesmake-upkoffertje, kleurboeken, verf, een kroontje & oorbellen, een paar winterlaarzen en als grootste wens de IJsfabriek van PlayDoh. H. wil namelijk later een restaurantje hebben en kan nu alvast mooi oefenen met ijsjes maken. Maar ook de volwassenen werden goed bedeeld met badschuim, theeglazen, Deventer koeken, chocoladeletters, tijdschriften en zelfs een heuse sneeuwschep.

Jullie net zo'n gezellige Sinterklaas gehad?

Het is raak deze week: al drie dagen achter elkaar heeft Hiske een speelafspraak. Dat kwam zo uit maar is eigenlijk te veel, vind ik. Van even aanrommelen komt zo niets en veel pepernoten hebben we in tegenstelling tot andere jaren ook nog niet gebakken.

Gistermiddag kwam het meisje hier spelen. Het meisje is een lekker brutaal kind, dat op weg naar huis al begint te kwebbelen en dingen te laten zien. 'Mogen we tosti''s?' riep ze vanaf de achterbank, de 's' een beetje slissend doordat er in haar mondje al heel wat tanden ontbreken. Ik maakte een keer tosti's toen ze hier een broodje at op woensdagmiddag meteen uit school. Het was nu half vier.

Ze kwamen binnen en het kibbelen startte. Of er binnen of buiten gespeeld moest worden. Wie de laatste pepernoot mocht. Of er voetbalplaatjes geruild moesten worden. Bij iedere kibbelarij was het laatste argument: 'Ik wil naar huis'. Hiske liet zich niet onbetuigd trouwens: 'Dan doe je dat toch!' Waarop het meisje toch maar besloot om te blijven, maar nog wel even meedeelde dat Hiske niet meer op haar feestje mocht komen ('en we gaan naar het zwembad en poffertjes eten en mijn moeder bakt pannekoeken').

Ik stelde voor om lekker even naar buiten te gaan en dat hielp. In skipak en een geleende regenbroek ('ik wil die stomme regenbroek niet aan') vermaakte het duo zich een hele tijd met de slee op het heuveltje achter ons huis. Af en toe hoorde ik: 'Néé-héé, nu mag ik' of 'néé-héé, niet doen!' maar verder vermaakten ze zich prima.

Toen ze naar huis moest, wilde ze 'die stomme regenbroek' bijna niet meer uittrekken. Maar een snoepje, dat lustte ze wel. Leuk kind.  

'Willen jullie eerst even buitenspelen', vroeg ik aan Hiske en haar klasgenootje, toen we na schooltijd thuiskwamen. 'Jááá', antwoordde het jongetje glimmend van enthousiasme, maar Hiske wilde toch liever naar binnen. Dan eerst maar even wat drinken.

In het uur dat daarop volgde, deden ze samen memory en trok Hiske haar prinsessejurk aan. Het jongetje scharrelde wat. Ik hoorde geen enkele wanklank, zoals soms wél gebeurt als er vriendinnetjes komen spelen. Stilletjes kwam het jongetje even beneden om te vragen of ik zijn knoop los wilde maken omdat hij naar het toilet moest: 'die gaat wat moeilijk'. Verder leek het me een stil jongetje.

Ik stelde voor om nog even naar buiten te gaan. In een mum had het jongetje jas, wanten en muts op/aan en even later gleed hij joelend van de heuvel in ons speeltuintje. Op hun bips roetsjten Hiske en hij daarna om beurten van de heuvel, en ondertussen riep hij - het jongetje dat tot die tijd niet veel meer dan 'ja' en 'nee' had gemompeld - me af en toe iets toe. 'Hoge heuvel!' 'Oei, die was glad'. Ik haalde maar snel de slee op en terwijl het langzaam donker werd, vermaakten ze zich lachend en vallend en glijdend. Beide totaal in hun element.

 
Ja, ik loop wat achter qua foto's. Terwijl buiten de wereld langzaam dwarrelend wit wordt, zet ik de foto's die ik een paar weken geleden in het park maakte in een map. Doordat mijn kaartlezer niet werkte, kon ik geen foto's meer uploaden maar plotseling merkte ik dat ik het foto's maken toch wel mis. Gelukkig had B. een idee en zo kwamen de foto's van de afgelopen maanden toch nog op de pc terecht.

Afgelopen weekend logeerde H. bij beppe en gingen B. en ik een weekendje samen op stap. We reden naar het prachtige Deventer, dat nu al sfeervol was maar over twee weken nog veel sfeervoller wordt. Het kon maar zo eens dat dit een traditie wordt: het weekend voor Sinterklaasavond samen een weekendje weg. We kochten namelijk in alle rust bijna alle Sintcadeaus voor H. Toen dronken we een biertje (of twee) in een gezellige kroeg aan het - ik gebruik het woord nog maar eens, het typeert Deventer zo goed vind ik – sfeervol verlichte plein en dat beviel zo goed dat we besloten om niet verder te zoeken en gewoon wat te eten in een restaurantje aan datzelfde plein. Fijn! Het mooie van zo'n weekend met z'n tweeën is ook, dat er niemand is die zeurt om het in cellofaan verpakte koekje bij de thee

Bedankt trouwens voor jullie reacties op mijn laatste stukje. Nanne, we wonen nu inderdaad in een forensendorp, maar in tegenstelling tot wat je misschien verwacht is dat geen factor. De mix is ook wel goed, je knoopt gemakkelijk een praatje aan. We zijn terechtgekomen in een buurtje met aardige mensen die over het algemeen niet de deur bij elkaar platlopen, maar er wel zijn voor elkaar als dat nodig is. Ik weet dat ik hier in de straat op iedereen een beroep kan doen, mocht ik dat willen. Ook via de school van Hiske heb ik alweer wat prille nieuwe contacten gelukkig. Vóór Denemarken heb ik zo'n tien jaar in de stad gewoond (en nog twee jaar in een dorp, maar dat was anders omdat ik toen veel werkte), dus dat Friese was ik sowieso al helemaal ontwend hoor En Feya, jij zegt precies wat ik ook soms voel: eigenlijk wil je al het goede op 1 plek hebben. Als (ex)-emigrant zul je wel altijd wat verdeeld blijven; dat hadden wij ons niet in die mate gerealiseerd toen we ervoor kozen om een tijdje in Denemarken te gaan wonen.  

Soms zit ik 's avonds op de bank. Ik kijk met een half oog Desperate Housewives en met de andere helft houd ik oog op het haak- of breiprojectje in mijn handen. Op de tafel staat een kop thee onder handbereik en in deze tijd van Sinterklaas soms ook nog wel een schaaltje van het een of ander. Als ik zo zit, waan ik me soms weer even in Denemarken en eigenlijk voelt dat best prettig.

Onverdeeld gelukkig ben ik nog niet in Nederland. Het is hard werken om alles weer op te bouwen en soms heb ik zin om de handdoek in de ring te gooien. Er staat geen welkomscomité klaar als een emigrant besluit te remigreren. Al die mensen die ons zo hebben gemist toen we in Denemarken woonden, hebben toch ook gewoon hun eigen leven dat is doorgegaan zonder ons, blijkt nu. Kennelijk viel het met dat missen wel zoveel mee dat er nu niet stante pede ruimte kan worden gemaakt in de agenda. Bij sommigen althans. 

Ja, ik zeg het maar even zoals het voelt op dit moment. Deze gevoelens horen er ook bij en dit weblog heeft weinig zin als ik alleen maar de positieve dingen uitvergroot, vind ik. Een tafel van Deens hout is mooi, maar er is ook een andere kant. Die van het keiharde bikkelen, namelijk, om weer een leven op poten te zetten. Het wéér moeten investeren in het maken van nieuwe contacten en het nieuw leven inblazen van oude, het wéér je best moeten doen. Je verloren voelen in het land waar je nog thuis was toen je vier jaar geleden naar het buitenland vertrok. Proberen te ontdekken wie je nú bent, je Hollandse wortels toetsend aan Deense normen en waarden.

Slechts weinigen hebben belang bij deze ervaringen. Eerder is er ergernis, zoals bij de juf van Hiske die snibte: 'maar we zijn nu in Nederland', toen ik eens probeerde uit te leggen dat het voor Hiske nog best lastig is om zich aan te passen aan een land dat voor haar vreemd is. De remigrant wordt namelijk geacht om alleen maar blij te zijn dat hij weer in het vaderland is teruggekeerd. Mensen zien dingen graag zwart-wit en dus zal het wel zo zijn, denkt men, dat de emigrant doorlopend doodongelukkig was daar in het verre buitenland en nu in een constante staat van euforie is omdat 'ie weer dagelijks naar de Hema kan fietsen voor een verse tompoes.

Ongenuanceerd wat ik schrijf? Zeker! Maar soms wens ik mezelf heel even in Denemarken, de frisse zeelucht inademend en genietend van een heldere sterrenhemel als ik voor het naar bed gaan mijn neus buiten de deur stak. Gelukkig is die geur er nog in mijn herinnering en voel ik zelfs, als ik mijn ogen sluit, de vrieskou op mijn wangen.    

Terwijl de stamppot zuurkool op het fornuis staat en Hiske het Sinterklaasjournaal kijkt, zit ik aan tafel en typ dit stukkie. Aan onze nieuwe tafel, welteverstaan, die gemaakt is van planken die een jaar geleden nog deel uitmaakten van een Deense picknictafel. Een leuke gedachte dat er een stukje Denemarken is onze keuken staat; een stukje waar we bovendien iedere dag van kunnen genieten, of we er nu aan eten, koffiedrinken, knutselen of pepernoten bakken.

Want Sinterklaas houdt de gemoederen hier flink bezig. Hiske is 's ochtends al op tijd wakker om te checken of er iets in haar schoen zit en is bovendien druk met verlanglijsten. Afgelopen zaterdag gingen we naar de intocht hier in het dorp en ze vond het geweldig om klasgenootjes tegen te komen. Samen met een klasgenootje verzamelde ze pepernoten en danste met Zwarte Piet. En ja: daar zijn foto's van, maar nee: die kan ik niet plaatsen omdat het me niet lukt om de foto's up te loaden. Dus die nieuwe tafel, die al wel is gefotografeerd, kan ik ook niet laten zien. Jammer hé?